नेत्रप्रसाद आचार्य
पिट्सबर्ग, पेन्सेल्भेनिया
देशप्रेमको नयाँ अर्थ: हाम्रो इतिहास, हाम्रो वर्तमान, हाम्रो जिम्मेवारी
हामी नेपाली मूलका भूटानी – अमेरिकी समुदायका सदस्यहरू हौँ। हाम्रो इतिहास विस्थापन, पीडा र संघर्षले
भरिएको छ। हाम्रा पूर्वजहरू उन्नाइसौँ शताब्दीको अन्त्यदेखि बीसौँ शताब्दीको प्रारम्भसम्म नेपालबाट भूटान
गएका थिए। त्यहाँ उनीहरूले मेहनत गरे, जमिन जोते, परिवार बसाए र पुस्तौँसम्म जीवन बिताए। तर
समयक्रममा राजनीतिक र नीतिगत परिवर्तनका कारण हामीलाई “गैरकानुनी” ठहर गरी देशनिकाला गरियो।
झन् दुःखद कुरा, कतिपय अवस्थामा हामीमाथि अनुचित आरोपसमेत लगाइयो।
त्यसपछि हामीले शरणार्थी शिविरमा वर्षौँ बितायौँ। त्यो जीवन अपमान, अभाव र अनिश्चितताले भरिएको
थियो। अन्ततः संयुक्त राज्य अमेरिकाले मानवीय आधारमा हामीलाई पुनर्वास गर्यो। आज हामी यहाँका
नागरिक हौँ। यो देशले हामीलाई बसोबास, शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी र सम्मानित जीवनको अवसर दिएको छ।
अब प्रश्न उठ्छ—हाम्रो देश कुन हो? हाम्रो निष्ठा कता हुनुपर्छ?
नेपाल र भूटानसँगको सम्बन्ध: इतिहास र भावनाको आयाम
नेपाल हाम्रो पुर्ख्यौली भूमि हो। त्यहाँबाट नै हाम्रो भाषा, संस्कृति, भेषभूषा र परम्पराको उत्पत्ति भएको हो।
भूटान हाम्रो जन्मभूमि थियो—हामीमध्ये धेरै त्यहीं जन्मियौँ, हुर्कियौँ। ती देशहरूसँग हाम्रो ऐतिहासिक र
सांस्कृतिक सम्बन्ध अवश्य छ।
तर यथार्थ के हो भने आज हामी न त नेपालको नागरिक हौँ, न त भूटानको। ती देशहरूले अहिले हाम्रो
राजनीतिक वा नागरिक जिम्मेवारी वहन गर्दैनन्। हाम्रो कानुनी हैसियत र भविष्य अमेरिकासँग गाँसिएको छ।
इतिहासप्रति सम्मान राख्नु र वर्तमानलाई स्वीकार्नु—यी दुई कुरा परस्पर विरोधी होइनन्। तर भविष्य
निर्माणका लागि वर्तमानलाई प्राथमिकता दिनैपर्छ।
अमेरिका: हाम्रो वर्तमान र भविष्य
संयुक्त राज्य अमेरिका अहिले हाम्रो घर हो। यहाँ हामी नागरिकका रूपमा अधिकार प्राप्त छौँ। नागरिक हुनु
भनेको केवल सुविधा लिनु होइन; जिम्मेवारी वहन गर्नु पनि हो।
देशप्रेमको अर्थ के हो?
यहाँको संविधान र कानुनको सम्मान गर्नु
कर तिर्नु
मतदान गर्नु
सामुदायिक गतिविधिमा सहभागिता जनाउनु
यहाँको सामाजिक मूल्य र विविधतालाई स्वीकार गर्नु
राष्ट्रप्रति निष्ठावान रहनु
यदि हामी आफूलाई सधैँ “शरणार्थी” मात्र ठानिरह्यौँ भने हामी कहिल्यै पूर्ण रूपमा अघि बढ्न सक्दैनौँ। अब
हामी शरणार्थी होइनौँ; हामी नागरिक हौँ।
भाषा: आत्मसात् र उन्नतिको आधार
अंग्रेजी यहाँको सार्वजनिक, प्रशासनिक र व्यावसायिक भाषा हो। यसलाई राम्रोसँग नजानेसम्म हामी अवसरबाट
वञ्चित हुन सक्छौँ।
अंग्रेजी सिक्नु भनेको:
आत्मविश्वास बढाउनु
रोजगारीका उच्च अवसर प्राप्त गर्नु
सरकारी निकायसँग सहज सम्पर्क राख्नु
आफ्ना अधिकारबारे सजग हुनु
सन्तानको शिक्षामा सहयोग पुर्याउनु
यसको अर्थ नेपाली भाषा बिर्सनु होइन। मातृभाषा हाम्रो पहिचान हो। तर अंग्रेजी नजानेर पछाडि पर्नु बुद्धिमानी
होइन। द्विभाषिक हुनु कमजोरी होइन, शक्ति हो।
भेषभूषा र सांस्कृतिक सन्तुलन
ढाका टोपी, दौरा–सुरुवाल, गुन्यू–चोली आदि हाम्रा सांस्कृतिक सम्पदा हुन्। यी पहिचानका प्रतीक हुन्। तर सधैँ
र सबै सन्दर्भमा त्यही मात्र पहिचान प्रदर्शन गर्नु उचित नहुन सक्छ।
कार्यालय, सरकारी कार्यक्रम वा व्यावसायिक स्थलमा यहाँको प्रचलित व्यावसायिक पोशाक अपनाउनु
व्यावहारिक र सम्मानजनक हुन्छ। विशेष सांस्कृतिक अवसरमा आफ्ना परम्परागत भेषभूषा धारण गर्नु
स्वाभाविक र गौरवको विषय हो।
हामीले यस्तो सन्देश दिनुपर्छ—हामी आफ्ना जरा बिर्सिएका छैनौँ, तर हामी नयाँ माटोमा घुलमिल भइसकेका
छौँ।
राजनीतिक र सामाजिक सहभागिता
नेपाल वा भूटानमा हामीले राजनीतिक असुरक्षा भोग्यौँ। तर अमेरिकामा हामीलाई बोल्ने, मतदान गर्ने र
प्रतिनिधित्व गर्ने अधिकार छ।
त्यसैले:
मतदान गर्नु
स्थानीय बैठक र कार्यक्रमहरूमा भाग लिनु
स्वयंसेवा गर्नु
आफ्ना सन्तानलाई नागरिक शिक्षाबारे सिकाउनु
जब हामी सहभागी हुन्छौँ, तब मात्र हामी राष्ट्रनिर्माणको हिस्सा बन्छौँ।
सन्तानको भविष्य: नयाँ पुस्ताको पहिचान
हाम्रा सन्तानहरू यहाँ जन्मेका वा हुर्किएका छन्। उनीहरूको भविष्य अमेरिका मै छ। यदि हामीले सधैँ विगतको
पीडामा मात्र केन्द्रित गर्यौँ भने उनीहरूको दृष्टि संकुचित हुन सक्छ।
उनीहरूलाई सिकाउनुपर्छ:
अमेरिका उनीहरूको देश हो
अवसरलाई सम्मान गर्नुपर्छ
कडा परिश्रम, इमानदारी र अनुशासन नै सफलताको आधार हो
सन्तुलित निष्कर्ष
नेपाल हाम्रो पुर्ख्यौली भूमि हो।
भूटान हाम्रो जन्मभूमि थियो।
अमेरिका हाम्रो वर्तमान र भविष्य हो।
हामी नेपाललाई घृणा गरेर अमेरिकालाई माया गर्ने होइनौँ। न त अमेरिकालाई अँगाल्दा नेपाललाई त्याग्नुपर्छ।
तर नागरिक निष्ठा र राजनीतिक प्रतिबद्धता भने वर्तमान देशप्रति हुनुपर्छ।
हामी “वंशपरम्परागत रूपमा नेपाली, नागरिकताका आधारमा अमेरिकी” हौँ।
हामीले आफ्नो इतिहास सम्झँदै, वर्तमान स्वीकार्दै, भविष्य निर्माण गर्नुपर्छ।
”देशप्रेम भावनामा मात्र होइन-व्यवहार, जिम्मेवारी र योगदानमा देखिनुपर्छ।”
